Hak Pemegang Saham di Malaysia: Perlindungan Minoriti Di Bawah Akta Syarikat

Pemegang saham minoriti dalam syarikat Malaysia sering mendapati diri mereka dalam kedudukan yang terdedah, dengan keupayaan terhad untuk mempengaruhi keputusan korporat yang boleh menjejaskan kepentingan mereka. Akta Syarikat 2016 menyediakan beberapa ubat statutori untuk melindungi pemegang saham minoriti daripada layanan tidak adil, penindasan dan penyalahgunaan kuasa oleh pemegang saham majoriti dan pengarah. Memahami perlindungan ini adalah penting bagi sesiapa yang memegang saham dalam syarikat Malaysia, terutamanya dalam syarikat persendirian di mana pemegang saham majoriti biasanya mengawal lembaga pengarah. Panduan ini menerangkan hak dan ubat utama yang tersedia untuk pemegang saham minoriti di bawah undang-undang Malaysia.

Hak Utama Pemegang Saham

Di bawah Akta Syarikat 2016, pemegang saham mempunyai hak asas berikut:

• Hak untuk hadir dan mengundi di mesyuarat agung: Setiap pemegang saham berhak menerima notis mesyuarat agung, hadir mesyuarat dan mengundi pada resolusi. Hak mengundi secara amnya berkadar dengan jumlah saham yang dipegang.
• Hak untuk menerima dividen: Pemegang saham berhak menerima dividen apabila diisytiharkan oleh syarikat. Pengisytiharan dividen adalah mengikut budi bicara pengarah.
• Hak untuk memeriksa rekod syarikat: Pemegang saham berhak memeriksa daftar ahli, daftar pengarah, daftar caj dan penyata kewangan yang diaudit syarikat.
• Hak untuk membawa tindakan derivatif: Pemegang saham boleh membawa tindakan bagi pihak syarikat terhadap pengarah atau pihak ketiga yang telah menyebabkan kemudaratan kepada syarikat.
• Hak untuk mencabar prasangka tidak adil: Pemegang saham yang telah diprasangka secara tidak adil oleh kelakuan urusan syarikat boleh memohon kepada mahkamah untuk kebebasan.

Ubat Prasangka Tidak Adil

Seksyen 346 Akta Syarikat 2016 menyatakan bahawa pemegang saham boleh memohon kepada mahkamah untuk kebebasan atas alasan bahawa urusan syarikat sedang dijalankan dengan cara yang menindas atau memprasangka secara tidak adil terhadap pemegang saham atau secara diskriminasi yang tidak adil terhadap pemegang saham. Peruntukan ini adalah ubat statutori utama untuk aduan pemegang saham minoriti. Contoh kelakuan yang boleh menjadi prasangka tidak adil termasuk:

• Mengasingkan pemegang saham minoriti daripada pengurusan dalam syarikat kuasi-perkongsian
• Membayar remunerasi berlebihan kepada pengarah-pemegang saham majoriti
• Mencairkan pegangan pemegang saham minoriti melalui penerbitan saham yang tidak adil
• Menyelamatkan peluang perniagaan daripada syarikat kepada entiti yang dikawal oleh pemegang saham majoriti
• Gagal mengisytiharkan dividen walaupun menguntungkan secara konsisten
• Membuat perubahan asas kepada perniagaan syarikat tanpa kelulusan pemegang saham

Tindakan Derivatif

Di bawah Seksyen 347 Akta Syarikat, pemegang saham boleh membawa tindakan derivatif bagi pihak syarikat terhadap pengarah atau pegawai yang telah melanggar tugas mereka kepada syarikat. Ubat ini tersedia apabila syarikat itu sendiri (yang dikawal oleh penyalahguna) enggan mengambil tindakan. Pemegang saham mesti mendapatkan kebenaran mahkamah untuk membawa tindakan derivatif dan mesti menunjukkan bahawa mereka bertindak dengan niat baik dan bahawa tindakan itu adalah demi kepentingan terbaik syarikat. Tindakan derivatif biasanya digunakan untuk menuntut tuntutan atas pelanggaran tugas fidusiari, salah guna aset syarikat dan pengurusan yang cuai.

Pembubaran Yang Adil Dan Saksama

Di bawah Seksyen 465 Akta Syarikat, pemegang saham boleh memohon kepada mahkamah untuk membubarkan syarikat atas alasan bahawa adalah adil dan saksama untuk berbuat demikian. Ubat ini biasanya dicari apabila hubungan saling percaya dan keyakinan antara pemegang saham telah runtuh tanpa dapat diperbaiki, terutamanya dalam syarikat persendirian kecil di mana pemegang saham juga terlibat dalam pengurusan. Mahkamah boleh memerintahkan pembubaran syarikat dan pengedaran asetnya, walaupun ini adalah ubat kasar yang mungkin tidak memaksimumkan nilai pelaburan pemegang saham. Lihat panduan kami tentang pembubaran syarikat di Malaysia.

Perintah Beli-Balik

Dalam kes prasangka tidak adil, mahkamah boleh memerintahkan pemegang saham majoriti atau syarikat untuk membeli saham pemegang saham minoriti pada nilai yang adil. Ubat ini membolehkan pemegang saham minoriti keluar dari syarikat dan menerima pampasan yang adil untuk pelaburan mereka tanpa perlu pembubaran. Mahkamah menentukan nilai yang adil bagi saham tersebut, yang mungkin lebih tinggi daripada nilai nominal atau nilai buku, dengan mengambil kira aset syarikat, potensi pendapatan dan prospek masa depan.

Langkah Praktikal Untuk Pemegang Saham Minoriti

Jika anda adalah pemegang saham minoriti yang percaya hak anda telah dilanggar, langkah-langkah berikut disyorkan:

• Semak perlembagaan syarikat (Perlembagaan atau Memorandum dan Articles of Association) untuk sebarang peruntukan yang melindungi pemegang saham minoriti
• Dokumentasikan semua contoh layanan tidak adil, termasuk minit mesyuarat, surat-menyurat dan rekod kewangan
• Cuba selesaikan pertikaian melalui rundingan langsung atau mediasi sebelum menggunakan litigasi
• Dapatkan nasihat undang-undang daripada peguam korporat yang berpengalaman untuk menilai merit kes anda
• Pertimbangkan kos dan manfaat setiap ubat yang tersedia sebelum meneruskan

Bagaimana Messrs S K Song Boleh Membantu

Pasukan pertikaian korporat di Messrs S K Song menasihati pemegang saham minoriti dan majoriti tentang hak dan ubat mereka di bawah Akta Syarikat 2016. Kami mewakili pemegang saham dalam petisyen prasangka tidak adil, tindakan derivatif dan prosiding pembubaran di mahkamah Johor Bahru. Hubungi kami untuk perundingan.